Znani Szamotulanie

Maksymilian Ciężki- urodził się w 1898 r. w Szamotułach. Należy do grona wybitnych Wielkopolan mających znaczące miejsce w historii naszego miasta. Już jako 16-latek stworzył w Szamotułach pierwsze drużyny skautów, był również dowódcą oddziału powstańczego, który podczas Powstania Wielkopolskiego wyzwalał Szamotuły, Wronki, Czarnków i Trzciankę, później był oficerem Wojska Polskiego, uczestnikiem wojny polsko-bolszewickiej. Był również dowódcą Biura Szyfrów polskiego wywiadu, biorący udział w pracach nad złamaniem kodu Enigmy.
Zmarł  9 listopada 1951 roku w  angielskim miasteczku Par. Uroczystości związane z pochówkiem prochów Podpułkownika w Polsce odbyły się  w przeddzień 110 rocznicy Jego urodzin.
W listopadzie 2008 roku sprowadzono do naszego miasta prochy Maksymiliana Ciężkiego, a jeden z parków, który mieści się na ul. Dworcowej nazwano jego imieniem. Przy parku również znajduje się pomnik Maksymiliana , upamiętniający jego zasługi dla naszego miasta.

Marianna Orlik- urodziła się we wsi Przeciwnica w powiecie obornickim w 1916 roku. Jako dziecko przeprowadziła się wraz z rodzicami do Szamotuł. Tutaj poślubiła Władysława Orlika i od tego momentu rozpoczęła się jej przygoda z muzyką. Promowała muzykę regionalną, występowała na scenie z kapelą, ale także jako solistka. Prowadziła zespoły regionalne w Baborówku, w Zespole Szkół w Szamotułach oraz w Rudnikach koło Opalenicy. Uczyła tańca i śpiewu szamotulskiego dzieci przedszkolne ze Społecznego Ogniska Muzycznego w Szamotułach. Marianna przez kilka lat współpracowała również z Szamotulskim Ośrodkiem Kultury. Zmarła 14 stycznia 2006 roku. O takiej osobie powinien pamiętać każdy Szamotulanin,ponieważ Marianna i jej rodzina to historia Ziemi Szamotulskiej.

Wacław z Szamotuł - Urodził się prawdopodobnie ok. 1526 r. w Szamotułach. Był polskim kompozytorem i poeta. Studiował na Akademii Krakowskiej. W latach 1545-47 był sekretarzem kasztelana trockiego H. Chodkiewicza. W latach 1547-55 był kompozytorem kapeli królewskiej Zygmunta Augusta. Był najwybitniejszym przedstawicielem renesansu w muzyce polskiej. Zmarł ok. 1560 r. w Pińczowie.









Łukasz II Górka (1482- 1542)

Był synem Mikołaja- kasztelana gnieźnieńskiego i Barbary z Kutna. Wychowany przez stryja Urbiela, biskupa poznańskiego, w 1499 r. został kasztelanem spicymirskim. W 1503r. z Andrzejem Szamotulskim sprawował nadzór nad biciem monety. W 1508r. został starostą generalnym Wielkopolski. W 1511r. otrzymał kasztelanię poznańską. W 1519 r. stłumił siłą opór mieszczan poznańskich przeciw niektórym zarządzeniom królewskim. W 1520r. podczas wojny z Zakonem Krzyżackim wytyczył nowe szlaki handlowe do Stargardu i Drezdenka. W 1522r. na Radzie Miejskiej Poznania wymusił decyzję o spaleniu książek luterańskich. W 1533r. został mianowany wojewodą poznańskim i zrzekł się na rzecz syna Andrzeja starostwa generalnego Wielkopolski. W 1538r. złożył urząd wojewody i został biskupem kujawskim.Stale rezydował w Szamotułach i częściowo w Poznaniu. W Szamotułach w latach 1513-1518 wzniósł z cegły zamek w stylu gotyckim, otoczony murami, basztami i fosą. Z kilku baszt do dziś pozostała tylko Baszta Halszki. Obiekty te wraz z oficyną i sąsiednimi budynkami stanowią obecne muzeum. Z XVI w. pochodzi płyta herbowa z piaskowca, która upamiętniła fakt wybudowania zamku przez Łukasza II Górkę.
Zmarł w Szamotułach 14 października 1542r. Pochowany został w kaplicy katedry włocławskiej.




Łukasz III Górka (ok. 1533- 1673)

Był synem Andrzeja i Barbary z Kurozwęckich, bratem Andrzeja i Stanisława Górków. W 1554r. został kasztelanem brzeskim, rok później wojewodą brzeskim. W 1558r. był wojewodą łęczyckim, od 1563r. wojewodą kaliskim, a od 1565r. wojewodą poznańskim.
W 1551r. z braćmi czeskimi założył w Szamotułach pierwszą drukarnię w Wielkopolsce, którą w latach 1558-1561 prowadził brat czeski, Aleksander Aujezdecki. Łukasz III Górka stał się głową luteranizmu w Wielkopolsce. W 1553r. z gromadą szlachty wdarł się na ratusz poznański i uniemożliwił egzekucję dwóch mieszczan, skazany przez sąd biskupi za herezję. Zagarnął czynsze wrocławskie, przez co zniszczył fundacje kościelne swego dzida, z Sierakowa wypędził bernardynów, luteranom oddał kolegiatę w Kórniku, a w 1569r. szamotulską kolegiatę zmienił w zbór luterański.
Łukasz III Górka jako współwłaściciel Szamotuł sprzyjał protestantom (braciom czeskim, kalwinom i luteranom). Chętnie więc w Szamotułach osiadali Czesi, Szkoci i Niemcy, których w ich krajach prześladowano za poglądy religijne.
Łukasz III Górka był bardzo gorącym zwolennikiem zjednoczenia wyznań protestanckich.
Zmarł w Poznaniu 23 stycznia 1573r. Kapituła katedralna nie wyraziła zgody na pochowanie go w rodzinnej kaplicy w katedrze. Ciało pochowano w Szamotułach, później przeniesiono je do Kórnika.